Belleği Güçlendirme

Belleği Güçlendirme

Belleği Güçlendirme (Minemonikler) ve Ezberleme Yöntemler

İnsanlar zaman zaman bildikleri şeyleri hatırlayamamaktan şikâyetçi olurlar. Öğrenciler sınavlarda çalıştığı fakat hatırlayamadığı bilgilerden yakınırlar. Bu şekilde meydana gelen unutmaların farklı sebepleri vardır. Çalışılan dersten kaynaklı bozucu etkiler yüzünden unutma gerçekleşebilir. Öğrenci eski bilgiler ile yeni bilgiler arasında çağrışım yapmayı sağlayan tekrarı uygulamadıkları için bu tip unutmalar meydana gelebilir.

Erişkin bireylerde 40'lı yaşlardan sonra unutma eylemi daha fazla başa gelmektedir. Bellek araştırmacısı 1952 doğumlu Daniel Schacter kendisiyle ilgili tespitini şöyle dile getiriyor: "On beş sene önce okuduğum makalenin her kelimesini hatırlardım. Şimdi okuduğum makaleyi bilinçli bir şekilde bildiğim şeylerle ilişkilendirmediğim veya tekrar o makaleyi okumadığım sürece daha zor anımsıyorum."

Söz kBeyin güçlendirmeonusu olan bu tip unutmaların sebebi çoğunlukla zayıf geri çağırma ipuçları ve günlük hayattaki meşguliyetlerin varlığı sonucu anlamlı çağrışımları gerçekleştirememekten ileri gelir.

Hafızayı kuvvetlendirmek için mnemonik yöntemlerden faydalanılır. Mnemonik yöntemler, çağrışım oluşturacak kodlamaları yapma ve daha iyi hatırlamayı sağlayacak ipuçları oluşturma yöntemlerinin tümüdür. Bu sayede hatırlamayı geliştirmek mümkündür.

Hafızayı geliştiren, bilinen iki mnemonikten bahsedecek olursak bunlar; yerleşim ve asma yöntemleridir.

Yerleşim Yöntemi

Eğer terim, kavram veya isimlerden oluşan bir listeyi belli bir sırada hatırlamamız gerekiyorsa yerleşim yöntemi etkili bir yöntemdir. Yerleşim yöntemi, halihazırda ezberlenmiş yerlerle ezberlenmesi gereken yeni maddeler arasında görsel çağrışımlar oluşturan bir kodlama tekniğidir.

Yerleşim Yöntemi: Eğer elinizde sırasıyla ezberlemeniz gereken kavram, terim ya da isimlerden meydana gelen liste varsa bu durumda yerleşim yöntemi oldukça fayda sağlar. Yerleşim yöntemi, ezberlenmiş olan yerlerle, henüz ezberlenecek yeni maddeler arasında görsel çağrışımlar oluşturan bir kodlama yöntemidir.

Örneğin ezberlemeniz gereken isim listesi; Brennicke, Theron ve Kidman olsun. Bunun için yerleşim metodunun şu üç adım uygulanabilir:

Birinci adım: Örneğin mutfağınızda bazı yerlerin görsel dizisini aklınızda tutun. Mutfakta hatırlanması rahat olan lavabo, buzdolabı, fırın gibi eşyaların yerlerini seçin.

İkinci adım: Listede ezberlenmesi gereken her madde için canlı bir çağrışım yaratın. Mesela Brennicke köprüde asılı kalmıştır ve şöyle der: "Atlamak Brennicke ile oluşur."

Üçüncü adım: Oluşturulan bu canlı çağrışımlardan sonra, ezberlemeniz gereken bu üç ismi de, seçtiğiniz yerlere yerleştirin. Brennicke lavaboya, Theron buzdolabına, Kidman da fırına gidiyor. Bu ezberlemeniz gereken isimleri hatırlamak için mutfakta hayali bir gezinti yapın. Bu şekilde aklınızda tutmuş olduğunuz yerlerle ilişkilendirilmiş görüntüleri görmeniz mümkün olacak ve isimler akılda kalacaktır.

Asma yöntemi

Fazla maddeli listeleri, sırasıyla ezberlemek adına kullanılabilecek diğer mnemonik yöntem de asma yöntemidir.

Hafıza gücüAsma yöntemi, kelime kafiyeleri ve rakamlar ile ezberlenmesi gereken maddeler arasında çağrışım yapmayı sağlayan bir çeşit kodlama tekniğidir.

Kullanılan kafiyeler, cümle içerisinde bir nevi askı görevi görmektedir. Üç kişi düşünürsek ve bunların isimlerine Brennicke, Theron ve Kidman dersek, bu isimleri hatırlamak için asma yöntemi için iki farklı adım kullanabiliriz.

İlk etapta kullanacağımız adım: Her isim için birer rakam belirleyip bu rakamları; Bir keyifli – iki onurlu – üç kaptan.

İkinci adım için uygulayacağımız yöntem ise: Ezberlemeyi umduğumuz kelimelerin her bir tanesini, askı kelimelerin biriyle eşleştirmeye başlayın. Örnek olarak; Brennicke’nin keyifli olduğunu, Theron’un onurlu olduğunu, Kidman’ın ise kaptan olduğunu düşünmeye başlayın.

Örnekte verdiğimiz isimleri kolay bir şekilde hatırlayabilmek için, kullanılan askıları üstlerine yerleştirdiğiniz an isim ile beraber kolayca hatırlarsınız.

Yöntemlerin Etkili Oluşu

41 yaşında ki dergi yazarı Yoffe, belleğinin zayıflanmasından yakınmaya başlayınca üç adet farklı yöntem kullanmaya başlar ve belleğini güçlendirmeye çalışır.

İlk etapta askı yöntemi kullanımı için 49$’lık bir ücret ile üç saat süren bir bellek güçlendirme kursuna katıldı. 41 yaşındaki yazar, askı yönteminin sıra dışı ve etkileyici olduğunu ve şuan üniversite çağında olsaydı konuları ezberleyebilmek için bu yöntemi kullanacağını dile getirmiş.

İlk yöntem sonrasında ikinci yöntem olarak; her kişinin bünyesinde barındırdığı “mükemmel fotografik hafıza”yı özgür bırakabileceği iddia edilen bir kasete 79$ para ödeyerek dinlemeye başladı. Yazarın dinlemiş olduğu kaset askı yöntemine yoğunlaşıyordu.

Yazarın denemiş olduğu son yöntem yani üçüncü yöntem ise; Asma yöntemini anlatan 10$’lık bir kitap okumaya başladı. Bu kitap içerisinde; nasıl dikkatli olunacağını, imge ve çağrışımın nasıl oluşturulacağı konularını içerir.

41 yaşında ki yazarın deneyimleri incelendiğinde; hafızanın güçlendirmesinin en etkili yolu, iyi bir kodlama yapabilmek için büyük bir çabanın sarf edilmesi gerektiğiydi.

50 yaşın üzerine gelen insanlarda unutkanlık seviyeleri arttığından, ginko adı verilen belleği güçlendirici ilaç takviyelerinin kullanımı artmaya başlamıştır. Ginko adı verilen bellek güçlendirici ilacın sağlıklı bireyler üzerinde yapılan araştırmalar doğrultusunda; hafıza ya da konsantrasyon üzerinde hiçbir etkisi olmadığı saptanmıştır. Araştırmalar fareler üzerinde olumlu sonuçlar verirken, insanlar üzerinde olumlu sonuç alınamadı.

belleği güçlendirme Başlıkları

Mnemonik yöntemler Ezberleme yöntemleri Belleği Güçlendirme Yöntemleri