Birleşik Zamanlı Fiiller

Birleşik Zamanlı Fiiller

Birleşik Zamanlı Fiiller

Birleşik zamanlı fiiller konusu çoğu kişi tarafından karmaşık ve zor bulunur. Sizler için birleşik çekimli fiiller konusunu daha iyi öğrenebilmeniz adına, çeşitli örnekler yardımı ile birleşik zamanlı fiilleri anlattık. Tanımları okuduktan sonra birleşik zamanlı fiiller için verdiğimiz örnekleri incelemeniz size katkı sağlayacaktır.

Birleşik zamanlı fiiller, eylemin var olması belirli bir zamana bir diğer adıyla bir kipe bağlıdır. Dilimizde kipler haber ve dilek olmak üzere iki ayrı gruba ayrılırlar.

1-Haber kipleri:
*Di'li bilinen geçmiş zaman: Dün yağmur yağdı.
*Miş'li öğrenilen geçmiş zaman: Dün yağmur yağmış.
*Gelecek zaman (-ecek/-acak): Yarın yağmur yağacak.
*Şimdiki zaman(-yor): Şimdi yağmur yağıyor.
*Geniş zaman(-ar/-er): Her zaman yağmur burada yağar.

2-Dilek kipleri:
*Gereklilik (-meli/-malı) kipi: Orada yağmur yağıyor olmalıydı.
*Dilek-şart (-sa/-se) kipi: Keşke yağmur yağsa da oynasak.
*İstek (-e/-a) kipi: Yağmur yağaydı iyi olurdu.
*Emir kip: Yağmur yağsın da oynayalım.

Fiiller tek bir haber kipiyle veya dilek kipiyle çekimlenirse basit zamanlı(çekimli) fiil adını alır. Eğer fiil birden fazla haber veya dilek kipiyle
ekimlendiyse birleşik zamanlı(çekimli) fiil haline döner.

Birleşik zamanlı fiiller

Fiil'in kökü + kip + ekeylem + kişi eki = Birleşik zamanlı eylem
Eğer o gün seninle konuş-sa-y-dı-m bugün beraber olurduk. = Fiil kökü önce dilek-şart kipiyle, ardından di'li geçmiş zamanla çekimlenmiştir.
Birleşik fiiller üç gruba ayrılır: Hikaye bileşik zaman, Rivayet bileşik zaman ve Dilek-Şart bileşik zaman.

1-Hikaye Birleşik Zaman:
-dı,-di,-du,-dü... ekeylemleriyle basit fiil, birleşik zaman fiil'e dönüştürülür.

*Çocuklar dün parkta oynamıştı.(-miş'li duyulan geçmiş zamanın hikayesi)
*Pazarla kavga olduydu.(-di'li bilinen geçmiş zamanın hikayesi)
*Bahçede komşular yüksek sesle konuşuyorlardı.(Şimdiki zamanın hikayesi)
*Partiye Ali'de gidecekti.(Gelecek zamanın hikayesi)
*Biraz sakin olmalıydık.Gereklilik zamanının hikayesi)
*Çalışmayı özverili yapsaydı yüksek not alırdık.(Dilek-Şart kipinin hikayesi)
*Keşke biraz daha erken geleydi...(istek zamanın hikayesi)
*Yemekleri hep o yapardı.(Geniş zamanın hikayesi)
*Emir kipi ile hikaye birleşik zaman yapılmamaktadır.

2-Rivayet Birleşik Zaman :
Basit zamanlı fiil'e -miş,-mış,muş... ekleri fiil'e eklenerek birleşik zamanlı fiil yapılır.

*Ödevi o yapmışmış.(-miş'li duyulan geçmiş zamanın rivayeti)
*Şiiri o yazmalıymış.(Gereklilik kipinin rivayeti)
*Çocuklar koşturuyorlarmış.(şimdiki zamanın rivayeti)
*Yarın gelecekmiş.(Gelecek zamanın rivayeti)
*Eskiden görüşürmüşsünüz.(Geniş zamanın rivayeti)
*Keşke hızlı yapsaymış.(Dilek-Şartın rivayeti)
*Çabuk geleymiş iyiymiş.(İstek kipinin rivayeti)
*Emir kipi ile -di'li bilinen geçmiş zamanın rivayetinin olması mümkün değildir.

3-Dilek-Şart Bileşik Zaman:
Basit fiil'e -sa, -sa ... ekleri eklenerek birleşik zamanlı fiil yapılır.

*Oynarsan sorun yok(Geniş zamanın şartı)
*Çocuğa ninni söylediysen uyur.(-di'li geçmiş zamanın şartı)
*Yemeğe gecikiyorsanız gelmeyin.(Şimdiki zamanın şartı)
*Seninle olmuşsa mutludur.(-miş'li geçmiş zamanın şartı)
Birleşik zamanlı fiiller de diğer ek ekeylem olduğu için ayrı biçimde yazılabilir. Örneğin: Gelseydiniz.//Gelsey idiniz.

Birleşik zamanlı fiiller konusu hakkında ki görüşlerinizi aşağıda bulunan yorum alanından yaparak, hatalarımızı gidermemiz ve konu anlatımını güçlendirmemiz adına katkıda bulunabilirsiniz.

birleşik zamanlı fiiller Başlıkları

Birleşik çekimli fiiller Birleşik fiiller