Destan ve özellikleri

Destan ve özellikleri

Destan konusu çoğu öğrenci için aslında çok sıkıcı bir konudur. Oysaki destanları anlamaya çalıştığınızda o kadar keyif verici bir konudur ki.. Destanları okurken adeta o destanı hissetmeniz mümkündür.  Aşağıda sizler için destan nedir, destanın özellikleri nelerdir gibi destan hakkındaki çeşitli bilgiler hazırlanmıştır. Sizlerde aşağıdan konuyu okuyarak daha iyi bir şekilde öğrenebilirsiniz.

Destan, milletleri iç dünyasından etkileyen savaş, göç, doğal afetler gibi toplumsal olayları işleyen, hayal unsurlarıyla yazılan uzun, manzum eserlerdir.

Destanların özellikleri

  • Anonimdir. Halkın ortak ürünüdür.
  • Genellikle manzum olarak yazılır.
  • Günümüze nesir halde gelmiştir.
  • Kahramanlar genellikle olağanüstü özelliklere sahip, soylu kişilerdir.
  • Zaman akışı oldukça hızlıdır.
  • Toplumu derinden etkileyen olayları yansıtır, böylelikle tarihe de ışık tutar.
  • Genellikle yiğitlik, aşk, doğal afetler, göç, yurt sevgisi gibi konular işlenir.
  • Coşkulu bir anlatımı vardır.

Destanların oluşumunun üç safhası vardır:

Destanlar üç safhada oluşur. Bunlar; doğuş, yayılma ve yazılışa (derleme) safhalarıdır.

Doğuş safhası: Bu safhada halkın hafızasında iz bırakan olaylar ve bu olaylar çerçevesinde rol oynayan kahramanlar yer alır.

Yayılma safhası: Bu safha ağızdan ağza yayılma safhasıdır. Yani olaylar ve kahramanlıklar sözlü olarak yayılır.

Yazılış safhası: Söz konusu olay ve kahramanlıklar bu safhada manzum bir şekilde yazıya geçirilir. Çoğu kez derleyen belli değildir.

Destan türleri

  • Doğal destanlar: Bu destan türü toplumu etkileyen olaylar sonucu kendiliğinden oluşan, yazının bulunmadığı dönemlerde, sözlü olarak kuşaklararası aktarılıp daha sonra yazıya geçirilen destan türüdür. Örneğin Gılgamış destanı.
  • Yapma destanlar: Yazanı belli bu destanlar, şairin herhangi toplumsal bir olayı doğal destanlara benzeterek yazması sonucu oluşur. Örneğin Dante – İlahi Komedi, Nazım Hikmet Ran – Kuvayi Milliye Destanı

Yapma (edebi) destan ve doğal (sözlü) destan arasındaki farklar

  • Yapma destanların yazarı bellidir, doğal destanların belli değildir.
  • Yapma destanda olağanüstü olay ve kahramanlıklara yer verilmez, doğal destanlarda abartı bir anlatım ve olağanüstü olaylar vardır.
  • Yapma destan yazılıdır, doğal destan ise sözlüdür.
  • Yapma destanda yakın zamanda olan olaylar ele alınırken doğal destanda eski, ilkel dönemler ele alınır.

Yapma ve doğal destan arasındaki benzerlikler

  • Toplumu etkileyen konular ele işlenir.
  • İki destan türü de uzun ve manzumdur
  • İkisinde de olağan üstü benzetmeler yer alabilir.

İslamiyet öncesine ait Türk destanları için yazdığımız yazıyı buraya tıklayarak öğrenebilir ve daha geniş bilgi edinebilirsiniz.

destan Başlıkları

Destan nedir? Destanın özellikleri Destan Destanın oluşum safhaları Yapay destan ile sözlü destan arasındaki farklar