Duygu odaklı terapi

Duygu odaklı terapi

Duygu odaklı terapi nedir?

Duygu, bireylerin çevresi ve diğer insanlar ile olan ilişimleri sonucunda ortaya çıkan psikofizyolojik (davranış, düşünce) değişikliklere verilen isimdir.

Yüzümüzde toplamda 43 adet kas ve 10.000 adet yüz ifadesinden oluşmakta. Ancak bunların 7 tanesi evrensel duyu organlarıdır. Evrensel duyu organları; mutluluk, korku, üzüntü, tiksinti, şaşkınlık, kınama, kızgınlıktır.

Duygular bizlere pek çok sayıda kolaylıklar sağlar. Duygusal yönlü beynimiz, hayatımızda ki seçenekleri değerlendirirken, bir takım seçenekleri eler ve hızlı karar almamızı sağlar. Aynı zamanda duygularımız; kendimizi en doğru şekilde ifade edebilmemizi, iletişim kurabilmemizi, problemleri kolayca çözebilmemizi ve farkındalık kazanmamızı sağlar.

Duygu odaklı terapi, üç farklı alana ayrılır. Bunlar; araçsal, birincil ve ikincil duygulardır. Birincil olarak ifade ettiğimiz duygular, bireyin herhangi bir olay karşısında göstermiş olduğu temel içgüdüsel cevaplardır. Örneğin; duyulan bir olay karşısında aniden o konu hakkında bir his uyanması ve aniden kaybolmasıdır.

İkincil şeklinde ifade ettiğimiz duygular ise bir tür perdedir. Birincil duyguları örtmemizi sağlar. Örneğin; Okulda bir arkadaşınız tarafından düzenlenen bir partiye siz hariç herkes davet edildi. Bu durum karşısında ilk etapta sizin hissedeceğiniz duygu, arkadaşınıza karşı kırılma duygusudur. Bu duygusu ise öfkelenerek örtbas etmiş oluruz. Yani kırılma duygusu yerini öfke almıştır. İkincil duygular aynı zamanda bir tür savunmadır. Erkeklerin ağlamaması ve buna karşın sinirlenmesi gibi. Bu cümledeki sinirlenmek ikincil bir duygudur.

Araçsal olarak ifade ettiğimiz duygu ise; çevremizde bulunan insanların, bizim isteklerimiz doğrultusunda hareket etmeleri ve istediğimiz tepkilerin verilmesini istemektir. Açıklık getirmek gerekirse; bu duyguyu sergilediğimizde, kişileri yönlendireceğimizi hissederiz. Örneğin; yaşadığımız bir olay karşısında ağlıyorsak, çevremizde bulunan kişiler sizi gördüğünde nazik davranmaya başlarlar. Gördüğünüz nazik davranış karşısında da bulunduğunuz olayı sürdürmeye devam etmişsinizdir. Bu olay, bizlerin araçsal duygularımızdır. Araçsal duygular bilinçli ya da bilinçsiz olabilir.

Kişinin tüm bu duyguları hissetmesi, duygu odaklı terapi ile sağlanır. İkincil duyguların örtbas edilerek birincil duygulara eriştiğinde olayların çözüme daha kolay ulaştığını fark eder ve bireye farkındalık sağlamış oluruz. Bununla beraber bastırılmış bir öfke ve üzüntü benzeri duygular da bireye, duygu odaklı terapi sayesinde yaşatılır. Negatif hissedilen duygular yok edilerek yerine pozitif duygular geçer. Yani negatif duyguya ulaşır ve negatif duygudan uzaklaşarak pozitif duygu hissedilmeye başlanır.

Duygu odaklı terapi sıklıkla aile içi sorunlarda kullanılır. Bunların yanı sıra; çocuğu olan çiftlerin, çocuklarının duygularını ifade edebilmesine yardımcı olabilmek için de kullanılır. Örneğin çocuğunuz kızgınlık hissediyor ise, çocuğunuzun bu duyguyu yaşamasını fırsat olarak adlandırarak çocuğunuz ile samimi bir iletişim kurmalısınız. Çocuk, kızgınlık, öfke yada hangi duyguyu yaşıyorsa yaşasın, o duygunun farkına varmalı ve kabul etmeliyiz. Daha sonrasında da empati yapmalıyız. Bu işlemleri uygulayarak, çocuğumuzun duygusunu kelimeler yardımıyla ifade edebilmesine yardımcı olmalıyız.

duygu odaklı terapi Başlıkları