Maddenin yapısı ve özellikleri

Maddenin yapısı ve özellikleri

Maddenin yapısı ve özellikleri

Madde diğer bir adıyla özdek, uzayda belirli bir yere yani hacme ve kütleye sahip olan canlı veya cansız varlıklara verilen addır. Her madde bir kütleyi, hacmi, eylemsizliği, elektrikli ve tanecikli bir yapıyı kendisinde barındırır. Bu özellikler her varlık için ortaktır. Öz kütleleri ise hacimlerine ve kütlelerine göre değişir. Maddenin bilinen üç tane fiziksel durumu vardır. Bunlar katı, sıvı ve gaz olarak adlandırılır. Katılar, maddenin en düzenli halidir.

Tanecikler arası boşluk nerdeyse hiç yoktur ve belirli bir şekle girebilirler. Çakıl taşı, mermer,tahta gibi varlıklar katılara örnektir. Sıvılar, katılara kıyasla daha düzensizdirler. Belirli bir hacme sahip olmalarına rağmen belirli bir şekilleri yoktur. Tanecikler az bir boşluk aralığıyla dizilir. Su, ayran ve benzin sıvılara örnektir. Maddenin en düzensiz hali olan gazlar, sıvılar gibi belirli bir şekil oluşturmazlar. Ortamın sıcaklığına ve basıncına uyum sağlayarak hacimleri değişkenleşir. Hidrojen, Oksijen ve Karbon monoksit gazların örnekleri arasında yer alır. Çevremizde yüzlerce sayıda değişik madde türü bulunmaktadır.

Birbirinden ayırt etmek için sadece kütlelerine ve hacimlerine bakmamız yeterli olmamaktadır. Onları erime noktası, kaynama noktası, donma noktası gibi çeşitli ayırt edici özellikleriyle birbirlerinden ayırt edebiliriz. Maddeler belirli durumlara maruz kalarak hal değişimi geçirebilirler. Katı bir madde erime yoluyla sıvı hale geçmekteyken sıvı bir madde kaynayarak gaz haline ulaşır. Gaz halindeki bir madde yoğunlaşma ile sıvı hale geçer ve katı hale dönüşmesi için donma noktasına ulaşması gerekmektedir. Bir maddenin katı halden gaz hale dönüşmesine de süblimleşme denmektedir. Her maddenin bu ayırt edici özellikleri farklı derecelerde devreye girer ve maddeler arası farklılıklar oluşur.

Maddenin en küçük yapı taşı atomdur. Maddeler, atomların birleşmesiyle meydana gelir. Örneğin su, iki hidrojen ve bir oksijen atomunun birleşmesiyle oluşur. Atom ise elektron, nötron ve protonlardan oluşmaktadır. Proton, atom çekirdeğinde yer alan artı yüklü bir parçadır. Elektron, atomun etrafındaki katmanlarda yer alan parçacıktır. Nötron da proton ile birlikte çekirdekte yer alır ve yük taşımazlar. Yapısında tek cins atom bulunan maddeye element denir. Elementler saf maddedir. Örneğin: C, Fe, O... Elementler, metal ve ametal olmak üzere iki ye ayrılır. Metaller ısıyı ve elektriği iletirken ametaller iletmezler. Metaller oda sıcaklığında katıyken ametaller genellikle gaz halde bulunurlar. Metaller parlak; ametaller mat yüzeydedir. Yapısında iki farklı cins atom barındıran maddelere bileşik denir. Örneğin H2SO4,NH3... İki ve üzeri maddenin bir araya gelmesine ise karışım denmektedir. Karışımda bir araya gelen atomların yapıları değişmez, kendi benliklerini korurlar.

madde Başlıkları

Maddenin yapısı ve özellikleri konu anlatımı Maddenin yapısı ve özellikleri nedir?