Parnasizm nedir, özellikleri nelerdir?

Parnasizm nedir, özellikleri nelerdir?

Parnasizm nedir?

Parnasizm kelime anlamı itibariyle; "Sanat sanat içindir" anlamına gelmektedir. Parnasizm akımının savunduklarının en başta gelenleri de kelime anlamı itibariyle sanatın sadece sanat için yapılmasıdır. Parnasizm akımı 1860'lı yıllarda Fransa'da ortaya çıkarılmış bir edebi akımdır. 1860'lı yıllar içerisinde, Çağdaş Parnas isimli şiir dergisi etrafında toplanan şiir meraklıları tarafından ortaya çıkartılmış edebi bir akımdır.

Parnasizm adı itibariyle, gerçekliğin şiire yansıması olarak da tanımlanabilir. Yani şiir içerisinde sadece gerçek olan şeylerin belirtilmesi.

Şiirlerde kafiye düzenine, şiirlerin ölçüsüne ve ses uyumuna önem vermeleri, parnasizm akımını sembolizm akımından ayırır.

Parnasizm akımının temsilcileri

1860 yılında ortaya çıkarılan Parnasizm isimli akımın Fransa'da ki temsilcileri; Jese Maria de Heredia, S.Prudhomme, Theodore de Banville, François Coppe, Leconte de Lisle ve Theophille Gautier olarak bilinir.
Edebiyatımızda yani Türk Edebiyatında Parnasizm adında ki akıma Servet-i Fünun dönemleri içerisinde başlıca; Cenap Şahabettin, Yahya Kemal ve Tevfik Fikret isimli şairler destek olarak akımı devam ettirmişlerdir.

Parnasizm özellikleri

  • Sanatın sadece sanat için yapılması gerektiğini savunurlar.
  • Şiirleri yazan kişi yani şair bir kuyumcunun sergilemiş olduğu titizlik ile şiirlerini yazar.
  • Şiirde ki şekil çok önemlidir.
  • Parnasizm akımı, romantizm akımına tepki oluşturur.
  • Şiirlerde dışarıda yaşanılan dünyayı, objektif olarak anlatır.
  • Parnasizm şiirlerinde; kafiye düzeni, şiirlerin ölçüsü ve ses uyumları oldukça önemlidir.
  • Uzak diyarlarda ki yabancı ülkelerin efsanevi olaylarından yararlanırlar.
  • Parnasizm akımında ki şairler, yazmış oldukları şiirlerde kimliklerini gizmelmişlerdir.

Parnasizm Örnekleri

Parnasizm akımını devam ettirirken, Servet-i Fünun dönemleri içerisinde Tevfik Fikret tarafından yazılan bir şiir;

Küçük, muttarid, muhteriz darbeler
Kafeslerde, ramlarda pür ihtizaz
Olur dembeden nevhager, nagmesâz
Kafeslerde, ramlarda pür ihtizaz
Küçük, muttarid, muhteriz darbeler..

Sokaklarda seylâbeler ağlaşır,
Ufuk yaklaşır, yaklaşır, yaklaşır;

Bulutlar karardıkça zerrata bir
Ağır, muhtazır dalgalanmak gelir;

Bürür bir soğuk gölge etrafı hep,
Nümâyan olur gündüzün nısf-ı şeb.
Söner şimdi, manzûr olurken demin
Heyulası karşımda bir âlemin

Açılmaz ne bir yüz, ne bir pencere;
Bakıldıkça vahşet çöker yerlere.

Geçer hoş sokaktan, hayalet gibi,
Şitâbân ü puşideser bir sabî;

O dem leyl-i yâdımda, solgun, tebâh.
Sürür bir kadın bir ridâ-yı siyâh.

Saçaklarda kuşlar - Hazindir bu pek!
Susarlar, uzaktan ulur bir köpek.

Öter gûş-i ruhumda boş bir enîn,
Boğuk bir tezâd-ı sükûn u tanîn:

Küçük, pür heves gevherin katreler...
Sokaklarda, damlarda pür ihtizaz
Olur muttasıl nevhager, nağmesâz
Sokaklarda, damlarda pür ihtizaz
Küçük, pür heves, gevherin katreler...

Yukarıda örnek olarak verilen, Tevfik Fikren tarafından yazılmış yağmur isimli eserin;

Şiir biçimi; Nazımdır. Aruz ölçüsü ile yazılmıştır. Yağmur isimli şiirde, yağmurun bir insan üzerinde bıraktığı etkiden söz ediyor. Yağmurun güzelliklerini ortaya çıkartıyor.

Küçük, tekdüze, ürkek vuruşlar
Kafeslerde, camlarda titreşerek
Dürmadan türkü söyler, ağıt yakar
Kafeslerde, camlarda titreşerek
Küçük, tekdüze, ürkek vuruşlar..

Sokaklarda seller ağlaşır,
Ufuk yaklaşır, yaklaşır, yaklaşır;

Bulutlar karardıkca zerrelere bir,
Ağır, olgun dalgalanma gelir;

Bir soğuk gölge çevreyi bürür,
Gündüzden geceyarısı görünür.
Söner şimdi, görünürken demin
Maddesi karşımda bir alemin.

Açılmaz ne bir yüz, ne bir pencere;
Bakıldıkça vahşet çöker yerlere.

Geçer boş sokaktan, hayalet gibi,
Koşarak bir Cocuk, başı Ortülü;

O sıra, andığım gece, solgun ve bitkin,
Sürür bir kara Carşafı bir kadın.

Saçaklarda kuşlar - acıdır bu pek!
Susarlar, uzaktan ulur bir köpek.

Oter ruhumun kulağında boş bir inilti,
Boğuk bir sessizlikle tınlamanın çelişkisi:

Küçük, istek dolu, inci gibi damlalar..
Sokaklarda, damlarda hep titreşir
Ezgi söyler durmadan, ağıt yakar
Sokaklarda, damlarda hep titreşir
Küçük, istek dolu, inci gibi damlalar..

parnasizm Başlıkları

Parnasizm temsilcileri Parnasizm akımı şiir örnekleri Türk edebiyatında parnasizm Parnasizm nedir? Parnasizm özellikleri