Toprak nedir, nasıl oluşur?

Toprak nedir, nasıl oluşur?

Bünyesinde bir çok organizma barındıran, bitkilerin üzerine tutunarak yaşadığı, bazı parçalanma ve ayrışma olaylarının meydana gelmesiyle oluşan yapıya toprak denilir.

Toprağın oluşma şekilleri

Kayaların çözülmesi: Zamanla kayaların dış etkenlerin (sıcaklığın artıp azalması, organizmalar vs.) etkisiyle parçalanmasıyla toprak oluşur. Bu parçalanma kayanın yapısındaki mineral bağlarının zayıflaması sonucu meydana gelir. Buna çözülme denir. Kayaların çözülmesi kimyasal, mekanik veya fiziksel çözülme olabilir.

a) Fiziksel veya Mekanik Çözülme: Bu çözülme türünde kayaların kimyasal yapısında değişme meydana gelmez. Sadece fiziki yapısında parçalanma şeklinde değişim oluşur. Fiziksel parçalanmada en büyük etken günlük sıcaklık farklılıklarıdır. Gündüz vakti sıcaklığın fazla olduğu saatlerde kayaların genleşen kayalar, gece vaktinde soğuğun etkisiyle sıkışırlar. Böylece kayada çatlama veya parçalanmalar oluşmaktadır. Ayrıca çatlayan kayaların çatlak kısımlarına karın erimesiyle sızan suyun sıcaklığın düştüğü vakitlerde donarak kayanın hacmini genişletir. Böylece kaya parçalanabilmektedir. Bunun yanı sıra kayanın boşluk kısımlarına giren bitki kökleri zamanla kalınlaşarak kayanın parçalanmasına sebep olabilirler.

b) Kimyasal çözülme: kayacın kimyasal yapısında meydana gelen değişimler sonucu çözülmesidir. Nem ve sıcaklığın etkisiyle meydana gelen bu kimyasal değişimler daha çok ekvatoral iklim, savan iklimi, muson iklimi ve ılıman okyanus ikliminin olduğu sahalarda daha çok görülmektedir.

Toprak oluşumunu etkileyen faktörler:

  • Bitki örtüsü
  • İklim
  • Yüzey şekilleri
  • Toprağı oluşturan ana kayanın özellikleri
  • Zaman

Dip not: 1 cm toprak hemen hemen 100 yılda oluşmaktadır.

toprak Başlıkları

Toprak çeşitleri Toprak nedir? Toprak çeşitleri nelerdir?