Türkiye'nin Gölleri

Türkiye'nin Gölleri

Türkiye'nin Gölleri

Yer kabuğunda meydana gelen çukurlara yağmur ve kar sularının dolmasıyla oluşan su birikintilerine göl denir. Göllerin oluşumu bu şekilde doğal koşullara bağlı olabileceği gibi insanlar tarafından yapılmış göller de vardır. Bunlara baraj denilmektedir.

Göller oluşumlarına göre çeşitlere ayrılır. Bunlar;

  1. Tektonik Göller: Yer kabuğunda meydana gelen kırıkların sonucu oluşan çanakların sularla dolmasıyla oluşan göllere tektonik göller adı verilir. Ülkemizde en fazla tektonik göl bulunmaktadır. Örnek: Marmara'da; İznik, Sapanca, Kuş Gölü... Ege'de; Simav, Karamuk... Akdeniz'de; Burdur, Acıgöl... İç Anadolu'da; Tuz Gölü, Akşehir, Eber, Seyfe, Çavuşçu... Doğu Anadolu'da; Hazar, Çıldır... Güneydoğu Anadolu'da, İnekli, Gölbaşı...
  2. Krater Gölleri: Yanardağların tepelerinde patlamayla meydana gelen çukurların sularla dolması sonucu oluşan göllerdir. Önek: İç Anadolu'da Meke ve Doğu Anadolu'da Nemrut gölleri krater gölleridir.
  3. Karstik Göller: Bazı kayaçların yapısı gereği çözünmesiyle oluşan çukurların sularla dolmasıyla oluşan göllerdir. Örnek: Akdeniz'de; Kovada, Suğla, Kestel...
  4. Buzul Göller: Dağların yüksek kesimlerinde buzulların aşındırma sonucu meydana gelen çukurların sularla dolmasıyla oluşan göllerdir. Örnerk: Karadeniz'de Kaçkar Gölü... Akdeniz'de; Bolkar, Aladağlar... Doğu Anadolu'da; Bingöl, Munzur gölleri...
  5. Set Gölleri: Akarsuların önlerinde dış kuvvetlerin etkisi sonucu oluşan engeller sayesinde meydana gelen göllerdir. Set gölleri de oluşumlarına göre kendi içlerinde ayrılmaktadır. Bunlar;
  • Heyelan set gölleri (Örnek; Karadeniz Bölgesi'nde bulunan Tortum, Sera, Yedigöller, Abant)
  • Kıyı set gölü (Örnek; Marmara Bölgesi'nde yer alan Büyük Çekmece, K. Çekmece, Durusu)
  • Alüvyal set gölü ( Örnek; Ege Bölgesi'nde yer alan Çamiçi, Marmara gölleri, Akdeniz'de yer alan Köyceğiz Gölü, İç Anadolu'daki Eymir ve Mogan gölleri)
  • Lav set gölü ( Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Erçek, Nazik ve Van Gölü,
  • Yapay set gölü (barajlar) ( Örnek: Karadeniz'de Almus, Derbent, Sarıyar; Marmara Bölgesi'nde Ömerli, Çayören; Ege'de Kemer ve Adıgüzel; Akdeniz'de Seyhan, Manavgat, Oymapınar, Berke, Aslantaş, Sır barajları; İç Anadolu'da Hirfanlı, Porsuk, Kesikköprü; Doğu Anadolu'da Karakaya ve Keban; Güneydoğu Anadolu'da ise Atatürk, Kralkızı ve Ilısu baraj gölleri bulunmaktadır.)

NOT: Atatürk Barajı, Türkiye'nin en büyük yapay set gölüdür.

NOT: Bazı göllerin oluşumunda birden çok unsur etki etmiştir. Örneğin Beyşehir ve Eğirdir gölleri oluşumu bakımından karstik -tektonik göl; Sapanca Gölü de tektonik-alüvyal set gölü karmasıyla oluşmuşlardır.

 

Türkiye'nin gölleri Başlıkları