17. Yüzyıl Türk Edebiyatı

17. Yüzyıl Türk Edebiyatı, genel özellikleri, şairleri, konu anlatımı, halk şairleri, ders notları ihtiyaçlarınızı karşılayabilecek adına hazırladığımız 17. Yüzyıl Türk Edebiyatı konu anlatımımız ile kolayca öğrenebileceksiniz..

17. Yüzyıl Türk Edebiyatı

17. Yüzyıl Türk Edebiyatı

17. Yüzyıl Türk Edebiyatı’nda Osmanlı Devleti gerileme dönemine girmiş, pek çok siyasi ve sosyal sorunlar baş göstermiştir. Bunun haricinde 17. Yüzyıl içerisinde Türk edebiyatı ve bilimsel alanda gelişmeler kaydedilmiştir. 17. Yüzyıl Türk Edebiyatı döneminde nazım ve nesirde olgunlaşmıştır. Bu dönemde kaside üstadı olan Nef’i, diğer kaside şairlerini geri plana atmıştır. Naili, Neşati, Şeyhülislam Yahya, Nabi gibi üstatlar kendilerini gazelde göstermişlerdir. Nesir alanında ise, Naima, Evliya Çelebi, Katip Çelebi, Koçi Bey, Peçevi, Veysi gibi ünlü isimler görülmektedir. Bu yüz yılda, Nabi’nin öncülüğünde “hikemi” denilen bir tarz başlamıştır. Ayrıca Sebk-i Hindi (Hint üslubu) denilen anlatım tarzı bu yüz yılda ortaya çıktı.

17. Yüzyıl Türk Edebiyatı Döneminin Özellikleri

  • Divan edebiyatı bu yüz yılda İran etkisinden kurtulup kendi benliğini ortaya koymuştur.
  • Divan edebiyatında dil sadeleşmiş, anlaşılır bir şiir dili oluşturulmuştur.
  • Bu dönemde kaside ve gazelde önemli eserler verilmiştir.
  • 17. Yüzyıl Türk Edebiyatı, nesirde (düz yazı) önemli gelişmelerin yaşandığı bir dönem olmuştur.
  • Aşık edebiyatında bu yy’da gelişmeler yaşanmıştır. Karacaoğlan, Gevheri, Kayıkçı Kul Mustafa, Aşık Ömer gibi önemli isimler bu dönemde yetişmiştir.
  • 17. Yüyzyıl Türk Edebiyatı nda yetişen Karacaoğlan sayesinde Aşık Edebiyatı bu dönemde en verimli çağını yaşamıştır. Aşık Ömer ve Gevheri’nin şiirlerinde, divan edebiyatı kendini belirgin şekilde göstermiştir.
  • Oldukça önemli bir halk hikayesi olan Aslı ile Kerem, bu yüz yılda ortaya çıkmıştır.

Sebk-i Hindî

Sebk-i Hindi, Türk edebiyatında ortaya çıkmış bir edebi akımdır. Hint tarzı veya Hint üslubu anlamına gelir. Babürlü Hint-Türk hükümdarlarının saraylarında bulunan ozanlarca geliştirilmiş bir üsluptur. Türk edebiyatında, 17. Yüzyıl Türk Edebiyatı ’nda sesini duyurmaya başlamış, kimi şairlerde etkisi tamamen görülürken, kimisi bu akımdan az miktarda etkilenmiştir. Sebk-i Hindi akımı, Türk edebiyatını, yeni kelime, kafiye ve ses bulma açısından etkilemiştir.

17. Yüzyıl Türk Edebiyatı ’nda Nef’i, Neşati, Naili ve 18. yy şairi olan Şeyh Galip de tamamıyla kapılmasalar da Sekb-i Hindi akımından etkilenen şairlerdendir. Böylelikle Sekb-i Hindi akımının karmaşık bilmece gibi anlatımı, alışılmadık benzetmeleri, dilinin sentetik bir şiir dili olması gibi özellikleri, divan şiirinin kalıplarını tamamen yıkmak yerine, bu kalıplarla ustaca oynama yolunu açmıştır. Şiirlerde atasözleri ve özdeyişlere sıkça yer verilmesi, bilgece tutum sergilenmesi bu durumun sonucudur. Sebk-i Hindi akımının etkisinde kalan şairler günlük yaşantıdan uzaklaşmışlardır.

Açık bir anlatımdan ziyade anlaşılması güç, mecazlı anlatımlara yer vermişlerdir. Kullandıkları dil diğer şairlere göre oldukça ağırdır. 3’lü ve 4’lü tamlamalar kullanarak anlaşılmaz olmayı pekiştirmişlerdir. Daha önce şairlerin kullanmakta olduğu mazmunlar reddedilerek, yeni, duyulmamış mecazlı anlatımlara yönelmişlerdir.

Nâbi (1642-1712)

  • 17. Yüzyıl Türk Edebiyatı ’nın önemli şairlerindendir.
  • Yazmış olduğu didaktik şiirlerle Divan edebiyatına yeni bir ses getirmiştir.
  • Yazılarında, töre, din ve sosyal yaşamdan dem vurmuştur.
  • Nabi’nin Divan, Hayrabad, Sur-name, Hayriye, Münşeat, Tuhfet-ül Haremeyn adında ve bunun dışında pek çok eseri vardır. Eseri Hayriye, didaktik bir eserdir. Bu eseri mesnevi tarzında yazmıştır. Bir öğüt kitabı olan Hayriye’yi, oğlu Ebülhayr Mehmed için yazmıştır. Hayriye adlı eseri, 1857 yılında Pavet De Courteille tarafından Fransızca’ya tercüme edikten sonra, Paris’te yayımlanmıştır.
  • Hayrabad ise aslen mutasavvıf Feridüddin-i Attar’a ait mesnevi tarzında yazılmış bir eserdir. Yine didaktik bir eserdir.
  • Münşeat ve Tuhfet-ül Haremeyn adlı eserlerinde ise gezi notlarını paylaşmıştır.
  • Sur-name’de ise IV. Mehmed’in oğullarının sünnet şenliklerinden bahsetmiştir.

Nefi (1575-1635)

  • 17. Yüzyıl Türk Edebiyatı döneminde şairlik yapmıştır.
  • Söyleyiş tarzı olarak cesur, dili ağır ve teknik bakımdan oldukça sağlam bir şairdir.
  • Türk edebiyatındaki en önemli kaside şairidir.
  • Eserlerinde övgü ve yergileri çok keskindir.
  • Yazmış olduğu hicivlerde aşırı yergileri kendi yaşamına mal olmuştur.
  • Yazmış olduğu hicivleri Siham-ı Kaza adlı yaptında toplamıştır.

Nâilî (17. Yüzyıl)

  • Gazel’in başarılı şairlerindendir.
  • Yazmış olduğu şiirlerde anlam derinliğine önem vermiştir.
  • Sebk-i Hindi akımının temsilcisi olarak bilinir.
  • Yazmış olduğu Divan’ı bulunur.

Neşati (17.Yüzyıl)

  • Edirneli şair ayrıca Mevlevi’dir.
  • Divan yazmıştır.

Şeyhülislam Yahya (17. Yüzyıl)

  • Baki’nin ölümünün ardından gazel üstadı sayılmıştır.
  • IV. Murad’ın Bağdat ve Revan seferlerinde bulunmuştur.
  • Temiz bir dile sahip olup, lirik bir şairdir.
  • Divan’ı bulunmaktadır. Ayrıca Yusuf ile Züleyha isimli mesnevisi vardır.
  • Kanuni’nin oğlu Şehzade Mustafa’ın boğdurularak öldürülmesinin ardından, Şehzade Mustafa Mersiyesi’ni kaleme almıştır.
  • Tasavvuf, din ve edebi konularda risaleler yazmış ve tercümeler yapmıştır.
YORUMLAR İÇİN TIKLAYINIZ

17. Yüzyıl Türk Edebiyatı Başlıkları

Türk Edebiyatı