Besin zinciri nedir?

Besin zinciri ve besin ağı konusunu detaylıca inceleyebileceğiniz bu yazıda, besin zinciri örnekleri ve konu anlatımı sayesinde ödevinizi yapabileceksiniz.

Besin zinciri nedir?

Besin zinciri nedir?

Her canlı bitki ve hayvan hayatta kalabilmek için enerjiye sahip olmalıdır. Bitkiler enerji için toprağa, suya ve güneşe ihtiyaç duyarlar. Hayvanlar enerji için bitkiler ve diğer hayvanlara ihtiyaç duyarlar. Bir ekosistemde, bitkiler ve hayvanlar, yaşamak için birbirlerine ihtiyaç duyar. Bilim adamları bazen bu bağımlılığı bir besin zinciri veya besin ağı olarak tanımlar.

Besin Zinciri

Bir besin zinciri, farklı organizmaların birbirleriyle nasıl yemek yediğini, bir bitki ile başlayıp bir hayvanı ile bittiğini açıklar. Örneğin, bir aslan için bu şekilde bir besin zinciri yazabilirsiniz:

Ot --> Zebra --> Aslan

Burada Zebra otlardan besleniyor. Aslan ise Zebradan besleniyor. Resimli bir başka örnek:

Örnek besin zinciri

Resimli örnekte; Çekirge ot yiyor, kurbağa çekirgeyi yiyor, yılan kurbağayı yiyor ve kartal yılanı yiyor.

Besin Zinciri Bağlantıları

Besin zincirinin her bir bağlantısını tanımlamaya yardımcı olacak isimler vardır. Adlar çoğunlukla organizmanın yediği ve ekosistem enerjisine nasıl katkıda bulunduğu üzerine bağlıdır.

  • Üreticiler - Bitkiler üreticidir. Çünkü ekosistem için enerji üretiyorlar. Güneş ışığından fotosentez yoluyla enerjiyi emerler. Ayrıca topraktaki su ve besin maddeleri gerekir. Ancak bitkiler yeni enerjinin yapıldığı tek yerdir.
  • Tüketiciler - Hayvanlar tüketicilerdir. Çünkü enerji üretmiyorlar, kullanıyorlar. Bitkileri yiyen hayvanlara birincil tüketiciler veya otoburlar denir. Başka hayvanı yiyen hayvanlara ikincil tüketiciler veya etçiller / etobur denir. Bir etobur başka bir etoburu yerse buna üçüncül bir tüketici denir. Bazı hayvanlar hem bitkileri hem de hayvanları yiyerek her iki rolü oynarlar. Bunlara omnivorlar (hepçil / hepobur) denir.
  • Ayrıştırıcılar - Ayrıştırıcılar çürümeye neden olan maddeleri (ölü bitki ve hayvanlar gibi) yer. Bitkilerin yemek için besin maddelerini toprağa geri koymalarına yardımcı olurlar. Ayrıştırıcılara örnekler olarak solucanlar, bakteriler ve mantarları söyleyebiliriz.

İlk verdiğimiz örnek üzerinden açıklayalım:

Ot --> Zebra --> Aslan

Ot => Üretici
Zebra => Birincil tüketici - otobur.
Lion => İkincil tüketici - etçil / etobur.

Enerji Döngüsü

Yukarıda söylediğimiz gibi, besin zincirinde yapılan tüm enerji, güneş ışığını fotosentezle enerjiye dönüştüren üreticilerden veya bitkilerden gelir. Besin zincirinin geri kalanı sadece enerji kullanır. Hayvanlar tükettikleri enerjiyi ise diğer canlılardan beslenerek elde eder.

Yukarıdaki örneğimizde ot, zebra ve aslandan söz ettik. Aslanlar beslenebilmek için zebrayı kovalar. Kovaladıkça enerji kaybeder. Aynı şekilde (enbilgi.com) zebrada kaçtıkça enerji kaybeder. Eğer zebra kaçmayı başarabilirse otlardan beslenerek kaybettiği enerjiyi otlardan beslenerek alır. Eğer kaçamaz ise aslan kaybettiği enerjiyi zebradan beslenerek alır.

Besin Zincirinde Her Bağlantı Önemlidir

Besin zincirindeki herşey birbirine bağlıdır. Ot olmazsa zebra beslenemez. Zebra beslenemezse aslan beslenemez. Bu şekilde varolamazlar.

Besin Ağı Nedir?

Herhangi bir ekosistemde birçok gıda zinciri vardır. Genellikle çoğu bitki ve hayvan bu zincirlerin bir kaç parçasıdır. Tüm zincirleri birlikte çektiğinizde bir gıda ağı bulunur.

 Besin Ağı

 

YORUMLAR İÇİN TIKLAYINIZ

Besin zinciri Başlıkları

Besin zinciri örnekleri Besin ağı nedir?