Hapşırmak Nedir? Neden Hapşırırız ve Nasıl Gerçekleşir?

Burun sinirlerinin uyarılmasıyla refleks olarak hapşırma eylemi gerçekleşir. Bu sinirsel uyarılma bazen burun kaşıntısı, bazen bazen güneşe bakmak ya da toz parçacığı kaçması gibi dış etkenlere bağlı bir şekilde olabilir. makalemizde hapşırmanın sebepleri, nasıl gerçekleştiği ve hapşırma ile ilgili bazı bilgiler yer almaktadır.

Hapşırmak Nedir? Neden Hapşırırız ve Nasıl Gerçekleşir?

Hapşırmak

Hapşırmak basitçe güçlü bir şekilde ağızdan ve burundan nefes vermektir. Normal nefes vermekten tek farkı istem dışı gerçekleşmesidir. Burun, kişinin nefes alıp vermede kullandığı en önemli organlardan biridir. Hapşırmak önemli reflekslerimizden biridir. Hapşırma esnasında burun ve ağzın kapatılması tehlikeli olabilir çünkü basınç artışı beyin kanaması gibi son derece önemli sonuçlar doğurabilir. Bu sebeple hapşırma ihtiyacı hissettiğiniz anda tutmaktan kaçınmalısınız.

Beyin kanaması ciddi bir durum olup ölümle ya da ciddi hasarlarla sonuçlanabilir. Burundaki sinirlerin uyarılmasıyla refleks olarak gerçekleşen hapşırmanın detayları makalemizde yer almaktadır.

Hapşırmanın nedenleri arasında bahsedilen, güneşe bakıldığında gelen hapşırma refleksinin tam olarak neden kaynaklandığı bilinmemekle beraber genetik sebeplerin rol oynadığı düşünülmektedir. Diğer hapşırma nedenlerini öğrenmek için yazımızı okumaya devam edin.

Hapşırmak Nedir?

Burunda bulunan minik tüycüklerin, dışarıdan gelen yabancı cisimleri tutma, burundaki nemi koruma, solunan havayı filtreleme ve ısıtma gibi önemli görevleri vardır. Bazen solunan hava bile burun sinirlerini uyarabilir. Bunun sonucunda burundan ve ağızdan aynı anda nefes almak suretiyle hapşırma eylemi gerçekleşir.

Ayrıca solunan parfüm, baharat veya toz parçacıkları gibi dış etkenlerle burun içi sinirleri uyarılabilir, bunun sonucunda hapşırma gerçekleşebilir. Güneşe bakmak haricinde gerçekleşen hapşırma, alerjik kökenli olup, güneşe bakmanın neden hapşırmaya sebebiyet verdiği tam olarak bilinmemektedir. Daha çok genetik olduğu düşünülmektedir. Burundaki sinir uçları uyarıldığı zaman beyine sinyal gönderilir ve beyin bu durumu algılar. Algılayınca burunda salgı oluşur fakat bizler bu salgıyı fark edemeyiz.

Eğer çok şiddetli hapşırılırsa burundaki salgıyı hissedebilmek nadir de olsa mümkündür. Salgı oluştuktan sonra bu sefer devreye boyun kasları da girer ve kasların hareketiyle ani bir şekilde nefes verilir. Nefes verildiği sırada ses telleri kapanır ve basınç artar. Ancak bu basınca daha fazla dayanamayan ses telleri birden açılır ve şiddetli bir sesle hava dışarı atılmış olur.

Bu sayede buruna kaçan yabancı cisimler ve mikroplar dışarı atılmış olur. Bazen hapşırma tek seferle kalmaz ve art arda gerçekleşir. Bunun nedeni ise burundaki yabancı cismin tamamıyla dışarı atılamamış olmasıdır. Bu şekilde tek seferde atılamayan cisim atılmış olur.

Hapşırmak mikropların da saçılmasına sebep olduğundan peçeteyle, eğer o an ulaşamayacak gibiyseniz kolunuzla veya ellerinizle ağzınızı ve burnunuzu kapatmalısınız. Daha sonra eller yıkanmalı veya peçete çöpe atılmalıdır. Bu şekilde mikropların etraftaki insanlara yayılması engellenir.

Hapşırmanın diğer ilginç tarafı  bu eylemi gerçekleştirirken gözlerimizi açık tutamayışımız olsa gerek. Bunun sebebi, kişi hapşırırken farkında olamayacağı düzeyde acı çekiyor olmasından kaynaklıdır. Gözleri kapatmak refleks olarak gerçekleşir.

Neden Hapşırırız?

Buruna rahatsız edici yabancı bir cismin kaçması ya da alerjik bir sebeple refleks olarak hapşırma gerçekleşir. Eğer hapşırma gerçekleşmeseydi burunda devamlı bir rahatsızlık hissi belirirdi.

Uyurken Neden Hapşırılmaz?

 Uyku esnasında hapşırmaz ve hapşıran birine rastlamazsınız. Bunun sebebi ise kişinin sinir hücrelerinin büyük bölümünün uyku esnasında bloke edilmiş olmasından kaynaklanır. Uyku esnasında sinirlerin uyarılması için güçlü bir uyaran olmalıdır. Zaten güçlü bir uyaran karşısında kişi hapşırmadan evvel uyanmış olur. 

Hapşırma Beyin Kanamasına Neden Olur mu?

 Hapşırma esnasında burnu tıkamak, basıncın artmasına sebep olur ve bu basınca burun damarları dayanamayarak kanamaya sebebiyet verir. Kişinin burundaki damar çeperlerinde de bir zayıflık varsa burun kanaması daha olası hale gelir. Burun kanaması meydana gelmeden önce baş ağrısıyla kendisini belli edebilir. Sonucunda ise basınçtan dolayı rahatlamak isteyen damarlar kanı burun yoluyla dışarı atar.

Hapşırma sebebiyle oluşan basıncın beyin kanamasına yol açması, şu rahatsızlıkların varlığında olabilir;

  • Anevrizma: Atardamar çeperinde oluşan ur şeklinde şişliktir. Halk arasında baloncuk şeklinde tabir edilir. Anevrizma beyin damarlarında da görülebilir. Anevrizma hastalığında damar çeperi inceldiği için fazla basınca karşı koyamaz ve az bir basınçla kanama meydana gelebilir.
  • Vaskülit: Kan damarlarındaki işlev bozukluğudur. Bu işleyiş bozukluğu basınca karşı dengenin kurulmasını engelleyebilir. Bu nedenle hapşırmanın yarattığı basıncı tolere edemeyen damarlarda kanama oluşabilir.
  • Metabolik Sebepler: Kişinin genetik ve biyolojik yapısının getirdiği bazı özellikler vardır. Bu özelliklere bağlı olarak bazen hapşırmanın yarattığı basınç kanamaya neden olabilir.
  • Hipertansiyon: Hiper tansiyonda kan basıncı yüksekliğine denilmektedir. Bu basınç nedeniyle halihazırda zayıflamış damarlar, bir de hapşırmanın yarattığı basınçla karşılaşınca kanama oluşabilir.
5 3
YORUMLAR İÇİN TIKLAYINIZ