Noktalama işaretleri

Noktalama işaretleri

Noktalama işaretleri

Düzgün bir yazı yazabilmek ve düzgün bir anlatım sağlayabilmek için noktalama işaretlerini en iyi şekilde bilmeniz gerekmektedir. Noktalama işaretlerini eğer bilmiyorsanız; cümlenin nerede biteceğini, nerede bağlantı yapılacağını, metnin devam edip etmediği gibi anlaşmazlıklar yaşayabilirsiniz.

Nokta (.) işareti

Yargı belirten ve tamamlanmış cümlelerin sonuna konulur.

  • Ülkemizin üç tarafı denizlerle çevrilidir.

Bunların haricinde bazı kısaltmaların sonuna da noktalama işareti konulur.

  • Prof. (Profesör), İst. (İstanbul), Ast. (Astsubay) gibi.

Virgül (,) işareti

Cümle içerisinde geçen aynı görevdeki sözcükleri ve sözcük gruplarını ayırmak için kullanılır.

  • Okulu bitirebilmek için; çalıştık, çabaladık, bitkin düştük ve sonunda başardık. (Yüklemleri virgül ile ayrılır.)
  • Ağacın; iri, heybetli, güçlü bir gövdesi vardı. (Sıfatları ayırır.)
  • Ahmet, Ayşe, Fatma ve Hamdi aynı sınıfta okuyor. (Özneleri ayırır.)

Noktalı virgül (;) işareti

Cümle içerisinde, öğeleri arasında virgül konulmuş sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır.

  • Kadın vardır ev yapar; kadın vardır ev yıkar.
  • Çocuk üzüntüsünden, kederinden, yalnızlığından uyuyamadı; erken uyandı.

Aralarında "ama, lakin, fakat, ancak, yalnız, çünkü.." gibi bağlaçları içeren sıralı cümlelerde bağlaçlardan önce noktalı virgül kullanılır.

  • Çoğu kez insanlar sevgiden bahseder; ama sevginin daha ne olduğunu dahi bilmez.
  • Geçici hayatımızı ağlayarak geçirmeye değmez; çünkü acısı da sevinci gibi geçicidir.

İki nokta (:) işareti

Cümle içerisinde cümlenizi anlatırken eğer bir açıklama yapmak istiyorsanız, açıklama yapmadan önce iki nokta işareti kullanılır.

  • İnsan bunu unutmamalıdır: Mutluluk sadece paylaşıldığı zaman çoğalır.
  • Zamir: İsim yerini tutan sözcük türüne denilir.

Üç nokta (...) işareti

Herhangi bir neden sonucu tamamlanmamış cümle sonuna eklenir.

  • Seni o kadar çok seviyorum ki...
  • Seni öyle çok özledim ki...
  • Hava bugün öylesine fırtınalı, öylesine karlı ki...

Soru (?) işareti

Soru bildiren sözcüklerin sonuna yada soru bildiren cümlelerin sonuna konulur.

  • En sevdiğin renk hangisi?
  • En sevdiğin yemek nedir?
  • Kardeşin var mı?
  • Kim?

Ünlem (!) işareti

Bir heyecan, vurgu, ünlem bildiren sözcüklerin ve cümlelerin sonuna ünlem işareti eklenir.

  • Ey Türk Gençliği!
  • Muhtaç olduğun kudret, damarlarındaki asil kanda mevcuttur!

Bunların dışında; küçümseme, alay, güvensizlik gibi anlamları bildirmek içinde sözcük ya da cümle sonlarının içerisine parantez içerisinde konulur.

  • Bu ender (!) eserin bize neleri kazandırdı bir bilsen.
  • Bize meğerse hiç ihtiyacı yokmuş (!)

Kısa çizgi (-) işareti

Yazılan cümle içerisindeki kelimelerin satır sonuna sığmaması durumunda heceleri ayırıp alt satırda devam ettiğini belirtmek için konulur.

  • Her zaman olduğu gi-
    bi yine yalnızdı.

Bunların dışında başlangıç ve bitiş tarihlerini ayırmak için de kullanılır.

  • Osmanlı Devleti, kuruluş dönemi; 1229 - 1453 yılları arasını kapsamaktadır.

Tırnak (" ") işareti

Bir başka yazıdan ve ya başkasından olduğu gibi aktarılan cümlelerin başına ve sonuna konulur.

  • Ahmet Haşim: "Şiirde gerçek sezdirilmemeli." der.
  • Benim kaşlarımı çatmamın ardından; "Biraz sakin olun." dedi.

 

NAN 0
YORUMLAR İÇİN TIKLAYINIZ